กว่า 50% ของอาการปวดในคนทั่วไปก็มักมีสาเหตุจากความผิดปกติของหมอนรองกระดูกสันหลังและเส้นประสาทบริเวณนี้นี่เอง

ภาวะหมอนรองกระดูกสันหลังกดทับเส้นประสาทส่วนเอว (Lumbar disc herniation with nerve compression) เป็นภาวะที่พบได้บ่อยและสร้างความเจ็บปวดให้กับผู้ป่วยได้อย่างมาก

อาการหลักๆ ที่มักพบ ได้แก่ :

• ปวดหลัง : มักเริ่มที่หลังส่วนล่าง อาจเป็นปวดตื้อๆ ปวดลึกๆ หรือปวดแสบร้อน
• ปวดร้าวลงขา : อาการปวดมักจะร้าวลงสะโพก ต้นขา น่อง ไปจนถึงเท้า อาจมีอาการชา หรือรู้สึกเหมือนไฟฟ้าช็อต ร่วมด้วย ซึ่งมักจะเป็นข้างเดียว
• อาการชา : อาจรู้สึกชาตามบริเวณที่เส้นประสาทนั้นเลี้ยง เช่น หลังเท้า นิ้วเท้า หรือบริเวณขา
• อาการอ่อนแรง : ในบางรายอาจมีอาการกล้ามเนื้อขาอ่อนแรง ยกเท้าไม่ขึ้น กระดกข้อเท้าลำบาก

สาเหตุหลัก ที่ทำให้เกิดภาวะนี้ มักเกี่ยวข้องกับ :

• ความเสื่อมตามวัย : เมื่ออายุมากขึ้น หมอนรองกระดูกจะสูญเสียน้ำ ทำให้ความยืดหยุ่นลดลงและง่ายต่อการฉีกขาด
• พฤติกรรมการใช้ชีวิต : เช่น การยกของหนักผิดท่า การบิดเอี้ยวตัวผิดจังหวะ การนั่งทำงานนานๆ ในท่าที่ไม่เหมาะสม น้ำหนักตัวเกิน 
• อุบัติเหตุ : การบาดเจ็บที่หลังโดยตรง

นอกจากจะปวดหลังแล้วอาการปวดบริเวณ คอ บ่า ไหล่ ก็อาจสร้างปัญหาให้คุณได้เช่นกัน https://www.kldclinic.com/article/officesyndrome

ภาพแสดงหมอนรองกระดูกปลิ้นทับเส้นประสาท

การวินิจฉัย มักจะเริ่มจากการซักประวัติและตรวจร่างกายโดยแพทย์ หากสงสัยภาวะนี้ แพทย์อาจพิจารณาส่งตรวจเพิ่มเติม เช่น

• การเอกซเรย์ (X-ray) : เพื่อดูโครงสร้างกระดูกสันหลัง
• การตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) : เป็นวิธีที่ให้รายละเอียดเกี่ยวกับหมอนรองกระดูกและเส้นประสาทได้ชัดเจนที่สุด

การรักษา มีทั้งแบบ :

• การรักษาแบบไม่ผ่าตัด : ส่วนใหญ่ผู้ป่วยอาการจะดีขึ้นด้วยวิธีนี้ เช่น การพักผ่อน การใช้ยา (ยาแก้ปวด ยาคลายกล้ามเนื้อ) กายภาพบำบัด การฉีดยาเข้าโพรงไขสันหลัง
• การรักษาด้วยการผ่าตัด : พิจารณาในกรณีที่อาการไม่ดีขึ้นหลังจากการรักษาแบบไม่ผ่าตัด หรือมีอาการทางระบบประสาทที่รุนแรง เช่น กล้ามเนื้ออ่อนแรงมาก หรือมีปัญหาในการควบคุมการขับถ่าย

รู้จักการผ่าตัดส่องกล้องกระดูกสันหลังส่วนเอวแบบแผลเล็ก หรือที่เรียกว่า PELD (Percutaneous Endoscopic Lumbar Decompression) เหมาะสำหรับผู้สูงอายุ ผู้ที่มีโรคประจำตัว หรือ ผู้ที่มีเวลาในการรักษาน้อยหรือจำกัด

บทความโดย 

นพ.เมธี ภัคเวช แพทย์เฉพาะทางด้านกระดูกสันหลัง